Ağaçlar müzikle daha güzel büyür

Bashu

O; kömür parçası, güneşin ve yerin oğlu Bashu.

Bashu

Bashu (ya da orjinal adıyla Bashu, Gharibeye Koochak (The Little Stranger) yönetmenliğini Bahram Beizai’nin yaptığı, 1986-89 yılına ait bir İran Sineması ürünü. Kuzey İran dilinde (Gilakice) çekilen ilk İran filmi olma özelliğindeki Bashu, 1999 yılında bir İran Sinema dergisi olan ‘Picture World’ tarafından da “tüm zamanların en iyi İran filmi” seçilmiş.

Bashu

Bahram Beizai; 1938 Tahran doğumlu, film ve tiyatro yönetmeni, senaryo ve oyun yazarı, kurgucu, film yapımcısı, araştırmacı. Bahram, İran’ın yeni dalga akımı yönetmenlerinden; filmlerinde şiirsel diyaloglar, geleneksel İran sanatı ve kültürüne göndermeler ile politik ve felsefi konuların alegorik şekilde ele alınması gibi akım tekniklerini kullanmış.

Bashu

Yine çocuk kahramanlı, yine bir savaş filmi! Şu ara neden bu tür filmleri yazmaya meyilli olduğumu düşünüyordum da, sanırım çocuklar hariç insanların anlatımına güvenimin kalmamasıyla ilgili, onların samimiyetini ve gerçekliğini hissediyor olup, manipülatif ve ajite bulmuyor olmaktan kaynaklı. Her ne kadar o senaryoları yazanlar yetişkinler de olsa, ben o yetişkinlerin de birer çocuk adam olduğuna ikna oluyorum.

Bashu

Aslına bakarsanız, devrim öncesinde çekilmiş İran filmlerini araştırırken görüp etkilendiğim bir fotoğrafla ulaştım Bashu’ya. Zaten benim seçimlerim çoğunlukla böyle; ya film müziği ya film karesinden yola çıkarak. Fotoğraf, filmdeki Naii (Susan Taslimi) karakterine aitti. Onu resmetmeyi çok istedim, ifadeyi çizmeden önce hissedebilmek fikri de beni filmin bütününe yöneltti.

Bashu (Adnan Afravian) İran-Irak savaşının ortasında kimsesiz kalan güney İranlı çocuklardan biri. Yakılıp yıkılan köyünden sağ kurtulmayı başarıp, kasasına atladığı bir kamyonla bilinmezliğe doğru kaçan, bilinçaltı ve karabasanları anlam veremediği bu savaşın acılarıyla şekillenen, ya da doğrusunu söylemek gerekirse altüst olan bir çocuk. Ve o çocuk gide gide kuzey İran’da Gilaki toplumunun içinde buluyor kendisini. Bashu Arapça konuşurken, Gilakice konuşan bu insanlarca anlaşılamayışından ve korkuyla verdiği tepkiler yüzünden vahşi muamelesi görüyor.

Her toplumun özünde yerleşik olan; “farklı olanı tehdit görmek ve dışlamak”, senaryonun ana mevzusu olmuş. Bashu’nun koyu ten rengi vesilesiyle, çaresizce içlerine sığındığı Gilaki köylülerinin ırkçı söylemleri gün yüzüne çıkıyor. İki çocuklu bir anne olmasına karşın Naii bile ona sahip çıkarken toplumsal ikilemler yaşıyor.

Bashu

Gözüme egzantrik gelen oyunculuklar, etnik kökenden kaynaklı toplumsal farklılıklarımızdan mıydı çözemedim, bu tür filmlerde bunu değerlendirmek çok güç oluyor. Belki de bu yüzden bolca mazur görüyorsunuz mevcut hataları :)

Çocukken kedilerle konuşabilen tuhaf bir çocuk olduğumu sanırdım ama Naii karakteri beni rahatlatacak kadar bu olayı aşmış durumda. Filmin içinde, bir anda mevzudan kopup çığlık attığında sakın korkmayın. Delirmiyor, o kuşlarla konuşuyor :)

Bashu
Bashu da, ekinlere müzik yaparsa, onların çok daha hızlı büyüyeceğine inanan, kararlı masalsı bir kahraman. Yani tencere yuvarlanıp hanesini buluyor. Onu o hanede istemeyen, Naii’nin uzaklarda çalışan eşinin, eve döndüğü son sahnede vuku bulan bir hamle, onlar artık aile yahu dedirtiyor.

Bashu hassas, etkileyici bir film. Tüm zamanların en iyi İran filmi mi bunu değerlendirecek kadar tanımıyorum İran sinemasını, ama emin olduğum birşey var ki; bir fotoğrafla peşine düşüp izlediğim çok doğru bir filmdi.

Bashu

Ve evet sonunda o fotoğrafı çizdim, aslına pek benzediği söylenemez ama biz kurtuluş olarak bu farklılıklara ‘yorum katmak’ diyoruz :)

dali

İşte O Film

  • Bashu

    Bashu

    Senaristliğini ve yönetmenliğini Bahram Beizai'nin yaptığı bu filmde, masalsı kahraman Bashu'nun yakılan köyünden kaçarken, istenmeyeceği Gilakiler arasına düşüp, ırkçılığa karşı verdiği hayatta kalma kavgası anlatılıyor. Detaylar

Yazar

Arzu (@arzu)

Güzel film, sinemanın peşinde koşmayanlardan kendini gizler. (Tarkovski)

YORUMLAR

  1. Zfrzkn (@zfrzkn)

    Çok güzel yazmışsın. Eline sağlık. İzleyeceğim.

  2. Arzu (@arzu)

    Aklını çeldim , heyowww :)