Dünyayı psikanalistler yönetiyor

                         The Century of the Self (Ben Devri) , 2002 yılında BBC için Adam Curtis tarafından yazılmış, yönetilmiş, öze sirayet edecek güçteki anlatımıyla ‘başyapıt’ niteliğinde olan, muhteşem bir belgesel. İzliyorsunuz ve bitmiyor, çünkü tekrar tekrar ve tekrar izleyeceğiniz fikriyle, ilk seyir sonrası sadece bir ara vermiş oluyorsunuz. İlk izlediğinizde yaratacağı etki kuvvetle sarsılmak gibi. Anlattıkları şaşkınlık yaratıcı. Sonrasında akacak duygularsa; sıkı bir itici güçle, uzun uzun sorgulamalar.

                          ”Ve insan insanı yarattı.”

              Bu belgeselle birlikte; iktidardakilerin, 1920’lerden itibaren, Freud‘u bile çileden çıkaracak şekilde Freud’un düşüncelerini kullanarak, insanlığı manipüle edişini, kitleleri kontrol etmek için bilinçdışının nasıl kullanıldığını keşfedin. Sonra oturup herşeye lanet okuyun. Ben bir varlık mıyım gerçekten? diye düşünmeye başlayın; ”ben aslında yoğum!”

              Freud’un yiğeni Edward Bernays, tüm bu sürecin başlangıcını temsil ediyor. Halkla ilişkiler konularıyla ilgilenen Bernays, aslında tam manasıyla bir pazarlamacı. Toplumu iktidarlara, iktidarları topluma pazarlamayı yıllarca çok iyi başarıyor. Amcası olan Freud’un, ‘tüm insanların tehlikeli ve akıl dışı arzuları olduğu‘ temelindeki öncülüne inanarak, insanların kontrol altında tutulması gerektiği düşüncesiyle, dev şirketlerin ve politikacıların fikir önderliğini yapıyor. Bunu yaparken de asıl önemli nokta, bunun yapılmasının insanlık için gerekli olduğuna derinden inanmış oluşu.

– Freud : Her insan zihin derinliklerinde saklı ilkel cinsel ve saldırgan güçler taşır. Bu güçler kontrol edilmediği takdirde, bireyler ve toplum kaos içinde yok olmaya sürüklenebilir.

              Bu belgesel serisi, iktidarı elinde tutanların kitlesel demokrasi çağında tehlikeli kalabalıkları kontrol etmek için Freud’un teorilerini nasıl kullandıklarını anlatıyor. İnsanlar içlerindeki bencil arzular tatmin edildiğinde mutlu olurken, aynı zamanda uslu çocuklar haline geliyorlar. Bugün bütün dünyayı saran sadece tüketen insan modeli böyle başlatılmış.

             Ve ardından gelen yıllar boyunca da, insanlığın yönetimi psikanalistlerin tekelinde şekilleniyor. Freudyen ya da 60’lar sonrasında Freud karşıtı olan psikanalistlerin manipülatif yöntemlerinin etkisi altında…

Halbu ki sorulsaydı, çoğunluk, çoğunluğun kopya bir parçası olduğunu değil, kendi seçimleriyle yaşadıklarını söylerdi. 

Kadınları sigara içmeye nasıl ikna ettiler? Kadının eline aldığı sigara, neyin temsili olarak onlara pazarlandı? Penis?? Hitler nasıl oldu da toplum önderi olabildi? Asla kazanamaz denilen politikalar nasıl seçim liderleri oldular. Hala dünyada olanlara akıl sır erdiremiyor musunuz? Biz ne zaman böyle olduk mu diyorsunuz? Sadece işini iyi yapan toplum mühendislerinin, başarılı(!) birer ürünüyüz gibi görünüyor. Reklam aralarında verilen ilginç özgürleşme çabaları da, birlikte farklı bireyler kalabilmeye değil, bireyselliğe ve yalnızlaşmaya sebep olarak insanı bencilliğe yönlendirmiş gibi görünüyor.

Pek yazık bize :)

Yazar

Arzu (@arzu)

Güzel film, sinemanın peşinde koşmayanlardan kendini gizler. (Tarkovski)

YORUMLAR

  1. SirinOya (@oya-sirin)

    Bu belgesel filmi Türkçe altyazılı nerede bulabilirim.Arzu hanım.. Epey önce bir akademisyen arkadaşım ilk bölümünü izlemişti ..Yeniden isterim.. Oya Şirin..

    1
    • Arzu (@arzu)

      @oya-sirin youtube’da var, 3 bölüm halinde. Hiç kaçırmayın :)